Page 55 - NIS Gujarati Dec 16-31 2021
P. 55
ભારિની શક્તિ
એાઝાદીના� એમૃિ મહા�ત્વ સંકલ્પથી
સસધ્ધિ
ુ
ં
ં
યુનનવર્સટી થિાપવાનં સવપ્ન પુર કરવા ભિોળ એકત્ર કરવા
મહામનાએ પેશાવરથી માંિીને કન્યાકમારી સુધીની ્ાત્રા કરી સ્વિંત્રિા સંગ્ામના પ્રખર
ુ
ે
ુ
હતી. આ માટ તેમણે અનેક જગ્ાએ ફરીને કલ રૂ. એક કરોિથી
�
�
ે
વધુ રકમ ભેગી કરી હતી. ભિોળ લેવા માટ તેઓ હદરાબાદ પણ સનાની એન પયા્ષવરણપ્ર�મી
ં
ૈ
ૈ
ગ્ા હતા. ત્ાં તેમની ચાદર પર હદરાબાદના નનઝામે પોતાનાં કનૈયાલાલ મુન્શી
ૂ
ૂ
ે
જત્તા મૂકાવ્ા, તો મહામનાએ જત્તાંની નીલામીની જાહરાત
અખબારોમાં છપાવી. નનઝામને આ વાતની જાણ થઈ. ભોં્ઠા
પિલા નનઝામે મહામનાને મોટી રકમ આપીને વવદા્ ક્શા.
ે
ૃ
ૃ
સંસ્ત-સંસ્તત, હહન્દી અને શશક્ણના પ્રચાર પ્રસારમાં પિતી અન ે
ુ
અંગ્જોનં શાસન ચરમસીમા પર હતં તેવા સમ્ે તેમણે આ ક્ેત્રોમાં
ે
ુ
ે
અભૂતપવ કામ કયું. બીએચયુની થિાપના પહલાં પણ તેમણ ે
ુ
્ણ
ુ
ઘણાં સમાજ ઉપ્ોગી કામ ક્શા હતા. એ જમાનામાં અંગ્ેજોન ુ ં
ુ
શાસન હતં અને અંગ્ેજી તથા ફારસી ભારાની બોલબાલા હતી.
ે
તેમણે હહન્દી ભારાની તરફણ કરી. પત્રકાર, સમાજ સુધારક,
ુ
ે
વકીલ, માતૃભારાના સંરક્ક અને ભારત માતાના ચરણોમાં જન્મઃ 30 ડડસેમ્બર, 1887 મૃતુમઃ 8 ફબ્આ�રી, 1971
ુ
પોતાનં જીવન ન્યોછાવર કરનાર મદન મોહન બાળપણથી જ ર 1950નાં જલાઇ મહહનામાં તત્ાલીન કન્દ્રરી્ કષર અને અન્ન
ે
્ણ
ુ
ૃ
નનિર સવભાવના હતા. તેમનાં આ ગુણોને કારણે તેમને ‘મહામના’ વમત્રી કન્ાલાલ માણેકલાલ મુન્ીએ દશભરમાં વન મહોત્સવ
ૈ
ં
ે
ુ
નં ઉપનામ આપવામાં આવયં ુ મનાવવાની શરૂઆત કરી હતી. તેમની પહલ પરથી તત્ાલીન
ે
હતં. 25 ડિસેમબર. 1861નાં રોજ મદન મ�ોહન રાષટપતત અને વિાપ્રધાને વૃક્ો વાવ્ાં હતાં. આ ઉપરાંત, રાજ્પાલો
ુ
ટ્
અલ્ાબાદમાં જન્મેલા મદન મોહન મ�લધવયઆો ભ�રતન� અને મુખ્યમત્રીઓએ પણ વૃક્ો વાવીને જનતાને પ્શાવરણની સુરક્ા
ં
માલવી્ સમગ્ ભારતમાં એક માત્ર સ્વતંત્રત� સંગ્ર�મમ�ં કરવાનો સંદશ આપ્ો હતો. ત્ારથી કન્દ્ર સરકારો જલાઈના પ્રથમ
ુ
ે
ે
એવી વ્ક્ત છે જેમને ‘મહામના’ની સદકય ભ�ર્ લીિ�ો સપતાહમાં દશભરમાં વન મહોત્સવ મનાવતી આવી છે. આપણાં
ે
ઉપાધધ આપવામાં આવી હતી. હત�ો આન 1930મ�ં માટ વન અને પ્શાવરણ જીવનદા્ી છે અને તેનં મહતવ સમજીન ે
ો
ે
ુ
માલવી્ બાળપણથી વપતાની ન�ર્દરક આસહક�ર વિાપ્રધાન નરન્દ્ર મોદીના વિપણ હ્ઠળ કન્દ્ર સરકાર પ્શાવરણ
ે
ે
ે
જેમ કથાવાચક બનવા માંગતા હતા સંરક્ણના મુન્ીના સપનાને સાકાર કરવા સતત પ્ર્ાસ કરી રહી
અને તેઓ શ્ીમદ ભગવદ ગીતાન ુ ં ચળવળમ�ં ભ�ર્ છે. ક એમ મુન્ીના નામે જાણીતા કન્ાલાલ મુન્ીનો જન્મ 30
ૈ
ે
ો
વાંચન કરતા હતા. પંડિત મદન લવ� બદલ ભરિટીશ ડિસેમબર, 1887નાં રોજ ગુજરાતના ભરૂચમાં થ્ો હતો. તેમણ ે
ો
ો
ં
મોહન માલવી્એ હમેશા દશના સરક�ર તમની અરવવદ ઘોર જેવા મહાપરરો પાસેથી શશક્ણ મેળવય હતં. તેઓ
ે
ુ
ં
ુ
ુ
સવતંત્રતા આંદોલનની સાથે સાથ ે િરપકડ કરી હતી સવતંત્રતા સેનાની, રાજકારણી, લેખક, શશક્ાવવદ અને વકીલ હતા.
ે
સમાજના ઉત્ાન માટ આદશ ્ણ તેમણે સરદાર પટલ સાથે મળીને આણંદમાં ગુજરાત કષર યુનનવર્સટી
ૃ
ે
પ્રસતત કરીને લોકોનો પ્રમ હાંસલ થિાપી હતી, જે હાલમાં આણંદ કષર યુનનવર્સટી તરીક ઓળખા્
ે
ુ
ૃ
ે
ક્યો. સવતંત્રતા સંગ્ામમાં તેમણે ઉત્સાહભેર ભાગ લીધો હતો. છે. સવતંત્રતા સંગ્ામમાં તેઓ ઘણાં સડક્્ રહ્ા અને અનેક વાર
1930ના સવવન્ કાનૂન ભંગની ચળવળમાં કલમ 144ના બદલ જેલમાં ગ્ા. બારિોલી સત્ાગ્હમાં તેમણે સરદાર વલલભભાઇ
ે
બરિટીશ સરકાર તેમની ધરપકિ કરી હતી. તેઓ 1909, 1918, પટલ સાથે મળીને કામ કયું. બંધારણના ઘિતરમાં પણ તેમની મોટી
ે
ુ
1930 અને 1932 એમ ચાર વાર કોંગ્સના અધ્ક્ રહ્ા. તેમણ ે ભતમકા હતી અને તેઓ સૌથી વધુ 11 બંધારણી્ સતમતતઓના
ે
ૂ
પત્રકારતવ, વકીલાત, સમાજ સુધારા, માતૃભારા અને ભારત સભ્ હતા. તેમણે િો. ભીમરાવ આંબિકરની સાથે મળીને બંધારણ
ે
ુ
ુ
માતાની સેવામાં પોતાનં જીવન ખપાવી દીધં. હહન્દી ભારા અન ે ઘિતરની મુસદ્ા સતમતતમાં રહીને કા્દામાં દરક વ્ક્તને સમાન
ે
ે
પત્રકારતવ પ્રત્ વવશર રૂધચ હોવાથી માલવી્એ 1907માં સંરક્ણ લસધિાંતનો મુસદ્ો ત્ાર ક્યો હતો. ગુજરાતી, અંગ્જી
ે
ૈ
ે
‘અભયદ્’ હહન્દી સાપતાહહકની શરૂઆત કરી. 1909માં તેમણ ે અને હહન્દીના પ્રલસધિ સાહહત્કાર તરીક પણ તેમનં મોટ ્ોગદાન
ુ
ે
ં
ુ
ુ
અંગ્જી અખબાર ‘ધ લીિર’ની થિાપના કરી, જે અલ્ાબાદથી હતં. ભારતની રાજભારા તરીક હહન્દી અને દવનાગરીને માન્યતા
ે
ે
ુ
ે
ુ
ુ
પ્રકાશશત થતં હતં. વિાપ્રધાન નરન્દ્ર મોદીના વિપણ હ્ઠળની અપાવવામાં પણ તેમની મહતવની ભતમકા હતી. તેમની કશળતાન ે
ે
ે
ૂ
ુ
ે
કન્દ્ર સરકાર 24 ડિસેમબર, 2014નાં રોજ તેમને મરણોપરાંત કારણે જ હદરાબાદના વવલ્ની સમસ્ા ઉકલવા તેમને હદરાબાદમાં
ે
ૈ
ે
ૈ
ભારત રત્ન એના્ત ક્યો. એક જ પડરસરમાં પ્રાચીન વવદ્ાની ભારત સરકારના પ્રતતનનધધ તરીક મોકલવામાં આવ્ા હતા.
ે
સાથે સાથે આધુનનકતાનો પણ અભ્ાસ થા્ એ મહામનાન ુ ં હદરાબાદના વવલ્ બાદ સરદાર પટલે તેમના પ્ર્ાસોની પ્રશંસા
ે
ૈ
ે
ુ
સવપ્ન હતં. કન્દ્ર સરકાર થોિાં વરયો પહલાં તેમનાં આ સપનાન ે કરી હતી. સોમનાથ મડદરની પુનથિશાપનાના મુદ્ તત્ાલીન વિાપ્રધાન
ે
ે
ે
ં
ુ
ે
સાકાર કરવા 1300 એકરમાં ફલા્ેલી બીએચયુનં વવસતરણ નહર સાથે તેમનાં મતભેદ થ્ા હતા. બાદમાં કોંગ્સમાંથી રાજીનામ ં ુ
ે
ે
ે
ુ
કયું અને અનેક નવા કન્દ્રો શરૂ ક્શા, જ્ાં વેદના જ્ઞાનથી માંિીન ે આપીને તેઓ સવતંત્ર પાટડીમાં જોિાઈ ગ્ા. જો ક, થોિાં સમ્ બાદ
ે
21મી સદીના વવજ્ઞાન અને ટકનોલોજીની શાખાઓ જોિી.
ે
તેઓ ભારતી્ જનસંઘમાં જોિા્ા હતા.
53
ન્યૂ ઇન્ડિયા સમાચાર | 16-31 ડડિસેમ્બર, 2021 53
