Page 11 - NIS Gujarati 01-15 Aug, 2026

વ્યક્તિ�િત્વ પ્રોો. એમા.એસ. સ્વામાીનાાથના

જેેમાંણેે દેશનીી ખાાદ્ય �ંરક્ષાાનીે

ે
બનીાવ્યાો જી�નીનીો ધ્યાયા

�ેટલાા� વ્યોસ્થિ�તેત્વી એવીા હીોયો છેે, જેેમનીં� પ્રદાની �ોઈ એ� �ાળખ�ડા �ે એ� ભાૂ-ભાાગું પૂરતેં� સંીસિમતે નીથીી રહીતેં�. પ્રોફોસંર એમ. એસં. સ્વીામીનીાથીની
ે
ે
આવીા જે એ� મહીાની વીૈજ્ઞાાસિની� અંનીે મા ભાારતેીનીા સંપતે હીતેા. તેેમણે સિવીજ્ઞાાનીનીે જેનીસંવીાનીં� માધ્યોમ અંનીે ખાદ્ય સંંરક્ષોાનીે પોતેાનીા જીવીનીનીં� ધ્યોયો
ે
ે
ૂ
ે
બનીાવીી લાીધું�. તેેમણે એ ચાતેનીા જાગ્રેતે �રી, જેે સંદીઓ સંંધુી ભાારતેનીી નીીસિતે અંનીે પ્રાથીસિમ�તેાઓનીે સિદર્શાા આપતેી રહીર્શાે...
ે
n જેન્મ : 7 ઓગુંસ્ટ 1925 n મૃત્યોં : 28 સંપ્ટેમ્બર 2023
બી જા નિવ�ય� દેરનિમાયાના 1943માા� બગાળેમાા� ભાયાનાકો દેષ્કોાળે સાથે સ�ભાાળ્યા. િમાનાી સૌથી માહત્વપૂૂણેણ ભાનિમાકોાઓમાા�થી એકો 2004માા� આવી,
�
ુ
ુ
ૂ
ે
જ્યારે િમાનાી રાષ્ટ્રેીય રિંકોસાના આયોગનાા અધ્યક્ષા િરીકોે નિનામાણૂકો કોરવામાા� આવી.
પૂડ્યાો હિો. આ સમાયગાળેા દેરનિમાયાના દેેશ ખાોરાકોનાી
ે
અછેિ સામાે ઝીૂઝીી રહ્યોો હિો. આ પૂરિંરક્તિસ્થનિિએ એકો
નિનામાાણણેમાા� પૂણે માહત્વપૂૂણેણ ભાનિમાકોા ભાજેવી હિી.
ુ
ુ
ુ
યવાનાનાે હચામાચાાવી મા�યો. આ યવાનાે નાક્કીી કોય� કોે દેેશમાા� ખાાદ્ય અછેિ હોવી પ્રોોફોેસર સ્વામાીનાાથનાે ઓલ ઈક્તિન્ડયા એગ્રેીકોલ્ચારલ રિંરસચાણ સનિવણસ (ARS) નાા
ૂ
ુ
ુ
ે
જોઈએ નાહં. આવામાા� િમાણેે કોૃનિષનાો અભ્યાસ શરૂ કોયો. આ યવાના બીજેુ� કોોઈ
વધાુ ઉંમાર હોવા છેિા�, સ્વામાીનાાથના કોૃનિષ ક્ષાત્રીે સ�શોધાના અનાે સહયોગ કોરવામાા�
ે
�
નાહં પૂણે એમા. એસ. સ્વામાીનાાથના હિા, જેેમાનાે દેેશમાા� હરિંરયાળેી �ાનિિનાા અગ્રેદેૂિ
સનિ�ય રહ્યોા. િમાણેે પૂોિાનાા લખાાણે, જાહેર પ્રોવચાનાોનાી સાથે અનાકો મા�ચાો અનાે
ે
ે
માાનાવામાા� આવે છેે. આ એ જે સ્વામાીનાાથના છેે જેેમાણેે 1960-70નાા દેશકોમાા� ઘાઉં
પૂરિંરષદેોમાા� ભાાગ લઈનાે ગ્રેામાીણે નિવકોાસ, ખાાદ્ય સુરક્ષાા અનાે ટકોાઉ કોૃનિષ પૂર ચાચાાણમાા�
અનાે ડા�ગરનાા પૂાકોનાી ઉત્પૂાદેકોિા અનાે ઉત્પૂાદેના વધાારવાનાા પૂોિાનાા ઐનિિહાનિસકો
યોગદેાના આપ્ય�. પ્રોોફોેસર સ્વામાીનાાથનાે કોૃનિષ નિવકોાસ, સ�શોધાના અનાે નાીનિિગિ
ુ
ે
ૂ
કોાયણ દ્વાારા લાખાો લોકોોનાે ભાખામારાથી બચાાવી લીધાા. સાથે જે ભાારિનાે અનાાજે ક્ષાત્રી ે
સમાથણના માાટે સમાનિપૂણિ સ�સ્થાઓનાી સ્થાપૂનાા અનાે સ�ચાાલનામાા� માહત્વપૂૂણેણ ભાનિમાકોા
ૂ
ે
આત્માનિનાભાણર બનાાવવાના� અનિભાયાના ચાલાવનાારા ડૉ. સ્વામાીનાાથનાે ખાિીમાા�
ુ
ભાજેવી. 98 વષણનાી વયે 28 સપ્ટેમ્બર 2023નાા રોજે એમા. એસ. સ્વામાીનાાથનાના� ુ
રસાયણેોનાા વધાિા ઉપૂયોગ અનાે માોનાોકોલ્ચાર ખાિીનાા જોખામાો નિવશે ખાડૂિોનાે સિિ
ે
ે
અવસાના થય�. ુ
જાગરૂકો કોયાણ.
અનાકો સન્માાનાોથી સન્માાનિનાિ સ્વામાીનાાથનાનાે પ્રોધાાનામા�ત્રીી નારેન્દ્રી માોદેીએ 2024માા�
ે
7 ઓગસ્ટ 1925નાા રોજે િનિમાલનાાડંનાા કોુંભાકોોણેમામાા� જેન્માેલા સ્વામાીનાાથનાના� ુ
ુ
'ભાારિ રત્ના' આપૂવાનાી જાહરાિ કોરી. પૂીએમા માોદેીએ કોહ્યો� કોે સ્વામાીનાાથના ે
ે
પૂૂરૂં નાામા ડૉ. માનાકોોમ્બુ સામ્બનિશવના સ્વામાીનાાથના હિુ�. િમાણેે આનિથણકો નિવકોાસ
ે
પૂડકોારજેનાકો સમાયમાા� ભાારિ દ્વાારા કોૃનિષ ક્ષાત્રીે આત્માનિનાભાણરિા માળેવવામાા� માહત્વપૂૂણેણ
ે
ે
ે
માાટેનાી વ્યૂહરચાનાાઓ નિવકોસાવવા અનાે િનાે પ્રોોત્સાહના આપૂવા માાટે પૂોિાનાા છેેલ્લા
ૂ
ભાનિમાકોા ભાજેવી. ભાારિીય કોૃનિષનાે આધાુનિનાકો બનાાવવાનાી નિદેશામાા� ઉત્કોૃષ્ટ પ્રોયાસો
�ાસ સધાી કોામા કોય�, જેેનાો હિુ સીધાો ગરીબ ખાડૂિો, ખાાસ કોરીનાે ગ્રેામાીણે
ે
ે
ુ
ુ
કોયાણ. ડૉ. સ્વામાીનાાથનાનાા દેૂરદેશી નાેતૃત્વએ માાત્રી ભાારિીય કોૃનિષનાે જે બદેલી નાથી,
ે
નિવસ્િારોમાા� માનિહલાઓનાા રોજેગારમાા� વધાારો કોરવાનાો હિો. િમાણેે વષણ 1988માા�
પૂર�િુ દેેશનાી ખાાદ્ય સુરક્ષાા અનાે સમૃનિ� પૂણે સુનિનાનિ�િ કોરી છેે. િે એકો એવા વ્યક્તિ�િ
એમા. એસ. સ્વામાીનાાથના રિંરસચાણ ફોાઉન્ડેશનાનાી સ્થાપૂનાા કોરી. આટલુ� જે નાહં,
હિા, જેેમાનાે હ� ખાૂબ જે નાજીકોથી જાણેિો હિો. માં હ�માશા િમાનાા દ્રીક્તિષ્ટકોોણે અનાે
ુ
ે
ે
પ્રોોફોેસર સ્વામાીનાાથનાે ભાારિમાા� અનાકો અગ્રેણેી પૂદેો નાવીનાિા અનાે સજેણનાાત્માકોિા
ે
ુ
ુ
નિવચાારોના� સન્માાના કોય� છેે. n
ન્યૂૂ ઇન્ડિ
ન્
ન્યૂૂ ઇન્ડિન્િયૂા સમાાચાાર // 1-15 ઓગસ્ટ, 2026 9 9
, 2026
ટે
ાચાા
રા
યૂ
ા
સુમ

1-15 ઓગસ્
િ

//