Page 19 - NIS Gujarati 16-31 January, 2026
P. 19
કવોર સ્ટોરી
રાષ્ટ્રીીય મતીદાતીા વિદવસુ વિવશર્ષ
ે
ભાારતમૂા� ચૂંં�ટણીી પ્રવિક્રયાનાો વિવોકાસં
ભાારતી, સુૌથી મોટાો લોકશાહીી દેશ છાે જેે છાેલ્લા સુાતી દાયકાઓથી ચૂંટાણીલક્ષી ચૂંં�ટણીી કવિમૂશાનારનાો 6
લોકશાહીીનેું મુખ્ય સુમથષક રહ્યાું છાે. જ્યારે 15 ઓગસ્ટા 1947 નેા રોજે દેશ સ્વતીંત્ર
વોર્ષઃઃનાો હીોય છેે કાયઃકાળે
થયો ત્યારે સુાવષવિત્રક પુખ્તી મતીાવિધીકારનેા આધીાર પર એક પ્રવિતીવિનેવિધી સુરકારનેી ચૂંટાણી
કરવા માટાે સુામા�ય ચૂંટાણીનેી યોજેનેા બૂનેાવવી અનેે આયોજેને કરવું સુવો�
મુખ્ય ચૂંટાણી કવિમશનેર તીથા બૂે ચૂંટાણી
પ્રાથવિમકતીાઓમાંથી એક હીતીી.
કવિમશનેરોનેે સુવો� �યાયાલયનેા
ભાારતીનેા સુાવષભાૌમ લોકશાહીી પ્રજાસુત્તીાક બૂનેવાનેા એક વિદવસુ પહીલા ઔપચાડિરક રૂપે �યાયધીીશનેે સુમાને વતીને અનેે ભાથ્થા
ે
ે
25 જા�યુઆરી 1950 નેા રોજે ચૂંટાણી પંચનેી રચનેા કરવામાં આવી. આપવામાં આવે છાે. વિનેણષય લવાનેી
ે
ં
બૂધીારણ ચૂંટાણી પંચનેે સુમયાંતીરે જેરૂડિરયાતીોનેા આધીાર પર એક તીમામ ત્રણ કવિમશનેરોનેી સુત્તીા સુમાને
ુ
સુભ્ય કે બૂહીસુભ્ય થવાનેી સુત્તીા આપે છાે. છાે. કોઈ વિવર્ષય પર મતીભાેદનેી ન્ડિસ્થવિતીમાં
પહીલા મુખ્ય ચૂંટાણી કવિમશનેર 21 માચષ વિનેણષય બૂહીુમતીીથી લવામાં આવે છાે. મુખ્ય
ે
ે
1950 નેા રોજે વિનેયુક્તી કરવામાં આવ્યા ચૂંટાણી કવિમશનેર તીથા અ�ય બૂે ચૂંટાણી
હીતીા. વતીષમાને પંચમાં ત્રણ સુભ્ય છાે. જેેમાં કવિમશનેરોનેો કાયષકાળા 6 વર્ષષ કે 65 વર્ષષનેી
મુખ્ય ચૂંટાણી કવિમશનેર જ્ઞાાનેેશકમારનેી સુાથે
ુ
ઉંમર સુુધીી, જેે પણ પહીલા હીોય, તીે હીોય
ે
ડીૉ. સુુખૂબૂીર વિસુહી સુધીૂ અનેે ડીૉ. વિવવેક જોશી
ં
ં
છાે.
બૂે ચૂંટાણી કવિમશનેર સુામેલ છાે.
રસંપ્રદા
રસંપ્રદા
1950 ચૂંં�ટણીી પં�ચૂં ઔપંચૂંારિરક રૂપંે રચૂંવોામૂા� આવ્યં�. ચૂંં�ટણીી પ્રસં�ગીો
ચૂંં�ટણીી પ્રસં�ગીો
મૂવિહીલોાઓએ નાામૂ જણીાવોવોાનાી પંા�ી
1989 16 ઓ�ટોબંર 1989 નાા રોજ ચૂંં�ટણીી પં�ચૂં 3 નાા
સંદાસ્યવોાળેા મૂાળેખીામૂા� પંરિરવોવિતઃત થેઈ ગીયં�.
ે
દેશમાં જ્યારે પહીલી લોકસુભાા ચૂંટાણી જાહીેર થઈ ત્યારે
1990 1 જાન્યંઆરી 1990 નાા રોજ ચૂંં�ટણીી પં�ચૂં ફરીથેી ચૂંટાણી પંચનેા પ્રવિતીવિનેવિધી ચૂંટાણી સુાથે સુંકળાાયલી
ે
એક સંદાસ્યવોાળેા મૂાળેખીામૂા� પંરિરવોવિતઃત થેઈ ગીયં�.
માવિહીતીી કે એમ કહીીએ કે આંકડીા એકવિત્રતી કરવા માટાે
ે
1993 1 ઓ�ટોબંર 1993 નાા રોજ ચૂંં�ટણીી પં�ચૂં ફરીથેી 3 ગામગામ ગયા. ગામમાં પ્રવાસુ દરવિમયાને મોટાી
સુંખ્યામાં એવી મવિહીલાઓ મળાી જેેમણે અજાણ્યાઓ
સંદાસ્યવોાળેા મૂાળેખીામૂા� પંરિરવોવિતઃત થેઈ ગીયં�
સુાથે પોતીાનેું નેામ શેર
કરવાનેી નેા પાડીી દીધીી.
બૂધીારણીય અવિધીકાર પ્રાપ્તી છાે. એનેા બૂદલે, આ
ં
મવિહીલાઓએ પોતીાનેી
ે
ં
ં
બૂાબૂાસુાહીેબૂ આબૂડીકરે બૂધીારણ સુભાામાં જેે કહ્યા હીતીુ, એ જે
ં
ં
ુ
ઓળાખૂ કોઈનેી પત્નેી,
ભાારતીનેા ચૂંટાણી સુુધીારાનેો આધીાર છાે અનેે એ એસુઆઇઆરનેો પણ માતીા, દીકરી, બૂહીને કે
ે
આધીાર છાે. તીેમણે કહ્યા હીતીુ- રાજેનેીવિતીમાં આપણે એક વ્યન્ડિક્તી, એક વિવધીવાનેા રૂપમાં જેણાવી.
ુ
ં
ં
ુ
ં
વોટા, એક મૂલ્યનેા વિસુદ્ધાંતીને પ્રવિતીપાદને કરીએ છાીએ. એ જે આજેે આનેું પડિરણામ એ થયું કે
ે
પહીલી લોકસુભાા ચૂંટાણી
ચંટાણી પંચનેો વિવચાર છાે. એક વ્યન્ડિક્તીનેો એક જે વોટા હીોવો જોઈએ,
ૂ
દરવિમયાને મતીદાર
ં
ુ
ે
ુ
એક જે મૂલ્ય હીોવ જોઈએ. બૂાબૂા સુાહીબૂનેા અનેસુાર જેે અયોગ્ય
યાદીમાંથી 28 લાખૂ નેામ
ે
મતીદાર છાે, તીેમનેા નેામ મતીદાર યાદીમાં ને રહીવા જોઈએ અનેે જેે દૂર કરવામાં આવ્યા.
ન્યૂૂ ઇન્ડિન્િયૂા સમાાચાાર 16-31 જાન્યૂુઆરી, 2026 17
