Page 6 - NIS Gujarati 1-15 June, 2026
P. 6
વ્યક્તિ�િત્વ દાામોોદાર મોેનન
જેેઓ પત્રકાારત્�નુંે હવિ�યાાર બનુંા�ીનુંે
આઝાદેીનુંી જે�ગ લડ્યાા
�ન્મા : 10 �ૂન 1906, મૃત્ર્યુ: 1 નવેમ્બૂરો 1980
ે
ૂ
ર્ભારોતના પ્રવિસદ્ધા પીત્રીકોારો, સ્વતત્રીતા સનાની અને સમાા�સેવકો કોે. એ. દીામાોદીરો માેનને દીશાની આ�ાદીી દીરોવિમાર્યાન સવિક્રાર્ય ર્ભવિમાકોા ર્ભ�વવાની સાથાે સાથાે
ે
ં
ે
વિ�રિટેશા શાાસન સામાે જોરોદીારો અવા� પીણો ઉઠાાવ્ર્યો હતો. લાંબૂા સમાર્ય સધાી ‘માાતૃર્ભવિમા’ સમાાચારોપીત્રી સાથાે જો�ાઈને તમાણોે સામાાવિ�કો અને રોા�કોીર્ય
ૂ
ુ
ે
ે
માુદ્દાાઓ પીરો પ્રર્ભાવશાાળી લખાન કોર્યુ� હતું. પીત્રીકોારોત્વમાાં વિન�રોતા, પ્રામાાવિણોકોતા, વિનષ્પીક્ષતા અને લોકોવિહત પ્રત્ર્યનું સમાપીષણો તમાની ઓળખા હતી, �ને
ે
ે
તમાણોે આ�ાદીીની લ�તમાાં પીોતાનું મા�બૂૂત હવિથાર્યારો બૂનાવ્ર્યું હતું. સ્વતત્રીતા પીછેી રોા�નીવિતમાાં જો�ાઈને અને �નસવાનું ધ્ર્યર્ય લઈને ચાલનારોા દીામાોદીરો
ે
ે
ં
ે
માેનને �નજાગૃવિત, વિશાક્ષણો અને સામાાવિ�કો સુધાારોાના ક્ષત્રીમાાં માહત્વપીણોષ ર્યોગદીાન આપ્ર્યું હતું...
ે
ૂ
થિ� રિટશા શાાસેન સેામોે થિનષ્પક્ષી અને થિનડરિા�ી પત્રકાારત્વ કારનારા િરીકાે જેનજાગૃથિિ મોાટે મોહત્વપૂર્ણણ કાાયણ કાય� હિુ. આ સેમોાચેારપત્ર મોારફિે િમોર્ણ ે
ં
દાામોોદાર મોેનને 1948 સેુધીી પ્રોખ્યાિ મોલયાલમો દાથિનકા ‘મોાતૃભૂથિમો’ના સેપાદાકા
ૈ
ે
ુ
ં
કાે. એ. દાામોોદાર મોેનન ભારિના મોુખ્ય સ્વિંત્રિા
સેેનાનીઓમોાં�ી એકા હિા. 10 જેૂન 1906ના રોજે કાેરળ
ં
ે
નહં, િમોર્ણે અલગ અલગ સેમોયમોાં ‘સેમોદાશાી’, ‘સ્વિંત્ર’, ‘કાહાલમો’ અને ‘પાવર
ં
ુ
ં
(હાલન કાેરળમો)ના કારમોલૂર ખાિે જેન્મોેલા મોેનનન જીવન અંગ્રેેજો દ્વાારા ભારિીયો પર કારવામોાં આવિા દામોનની ટીકાા કારી હિી. એટલુ જે
ુ
ુ
ં
ે
ે
ુ
સેત્ય, થિનષ્ઠા અને સેેવાના મોૂલ્યોન પ્રોથિિકા રહ્યા હિુ. િમોર્ણે મોહારાજા કાોલજે, શાક્તિ�િ’ જેેવા પત્રોન પર્ણ સેપાદાન કાય� હિુ. ભારિની આઝાાદાી પછાી પર્ણ િેઓ
ુ
ં
ં
ુ
ં
ં
ં
ુ
ં
ુ
થિત્રવેન્દ્રીમો અને રગૂન યથિનવથિસેણટી, બમોાણ (હાલન મ્યાનમોાર)મોાં�ી થિશાક્ષીર્ણ મોેળવ્ય ં ુ રાષ્ટ્રથિહિ મોાટે કાામો કારિા રહ્યાા. િેઓ લોકાસેભા અને થિવધીાનસેભા મોાટે પર્ણ ચેંટાઈ
ં
ૂ
ં
ે
ે
હિુ. ત્યારબાદા િમોર્ણે થિત્રવેન્દ્રીમોમોાં�ી કાાયદાાની રિડગ્રેી મોેળવી. થિશાક્ષીર્ણ બાદા િમોન ે આવ્યા હિા.
જાહેર કાાયોની સેા�ે સેા�ે પત્રકાારત્વમોાં વધીુ રસે વધીવા લાગ્યો હિો. આવા સેમોયમોાં કાેરળ થિવધીાનસેભાના સેભ્ય િરીકાે ચેંટાયા પછાી િેઓ રાજ્ય સેરકાારમોાં મોત્રી
ં
ૂ
િેઓ મોહાત્મોા ગાંધીી�ી પ્રોેરાઈને સ્વિંત્રિાના સેંગ્રેામોમોાં જોડાઈ ગયા. પર્ણ બન્યા હિા. એવ મોાનવામોાં આવે છાે કાે, િમોના આથિ�ણકા થિવચેારો ખૂબ ઉદાાર
ે
ુ
ં
ે
ે
ં
ુ
ં
દાામોોદાર મોેનનના જીવન પર મોહાત્મોા ગાંધીી અને િમોના થિવચેારોનો અત્યિ હિા. િેઓ એવ મોાનિા હિા કાે ધીમોણ વ્યક્તિ�િની અંગિ બાબિ છાે. િ�ી જે િેઓ
ૈ
ં
ં
પ્રોભાવ હિો. િમોર્ણે મોહાત્મોા ગાંધીી દ્વાારા ચેલાવવામોાં આવેલા ‘મોીઠાના સેત્યાગ્રેહ’ મોાત્ર આિરજાિીય જે નહં, પરંિુ અન્ય ધીમોણના લોકાો વચ્ચેના વવાથિહકા સેબધીોના
ે
ં
ં
ુ
ુ
ં
ં
અને ‘સેથિવનય કાાનૂન ભંગ આદાોલન’મોાં પર્ણ સેથિ�ય રીિે ભાગ લીધીો. િેઓ પર્ણ સેમો�ણકા હિા. 1 નવેમ્બર 1980ના રોજે િમોન થિનધીન �ય હિુ. પ્રોધીાનમોંત્રી
ે
ં
ં
ે
જેેલમોાં પર્ણ રહ્યાા. િમોર્ણે ભારિ છાોડો આદાોલનમોાં ન મોાત્ર ભાગ લીધીો નહોિો, નરેન્દ્રી મોોદાીએ 18 મોાચેણ 2022ના રોજે ‘મોાતૃભૂથિમો’ સેમોાચેારપત્રના શાિાબ્દાી વષણ
ે
ં
ં
ં
ે
પરિુ આ આદાોલનના મોુખ્ય નિાઓમોાં�ી એકા રહ્યાા હિા. આ જે કાારર્ણ�ી અંગ્રેેજોએ સેમોારંભના ઉદ્ઘાાટન પ્રોસેગે દાામોોદાર મોેનનને યાદા કાયાણ હિા અને િમોને શ્રા�ાંજેથિલ
િમોની ફરી એકા વખિ ધીરપકાડ કારી હિી અને િેઓ 1942�ી 1945 સેુધીી જેેલમોાં આપી હિી. n
ે
બધી રહ્યાા હિા.
ં
4 ન્યૂૂ ઇન્ડિન્િયૂા સમાાચાાર // 1-15 જૂૂન, 2026

