Page 9 - NIS Marathi 01-15 Aug, 2026
P. 9
ववशेष पंतप्रधानांचा लेख
ं
िॉ. मयुखजजी यांनी नलेहमीच राष्ट्रदहत आदि भारतीय मूल्याना
ले
सववोच्च प्राधान्य दिल. यासा्ठी त्यानी मजबूत संस्र्ा उभारल्या
ं
आदि प्रचदलत दवचारांच्या खूप पयुढे असललेल्या प्रिाली तयार
ले
केल्या. तले कलकत्ा दवद्ापी्ठाच सवायात तरुि कुलगरू बनलले.
यु
त्यांनी राष्ट्रदहत आदि भदवष्यातील गरजांर्ी ससंगत अस बिल
यु
ले
ले
ले
दर्क्षि व्यवस्र्त घिवून आिल. दर्क्षितज््ज्ाच्या एका पररषित
ं
ले
िॉ. मयुखजजी म्हिालले, “र्ैक्षदिक संस्र्ा म्हिजले केवळ कारकून
ले
ले
दकंवा कमी पगाराच कमयाचारी तयार करिार कारखान आहत,
ले
ले
ले
ले
ले
ले
यु
ले
अस मानि चकीच आह. आपि दवद्ार्याांना नतृत्व भदमका
ू
ं
ले
ले
दनभावण्यासा्ठी तयार केल पादहज. महानगरपादलका, प्रातीय
आदि केंद्ीय दवदधमंिळे यांसारख्या आपल्या स्वायत् संस्र्ांमध्यले
ले
ले
ले
ले
ले
मो्ठी जबाबिारी पलण्यासा्ठी त तयार झाल पादहजत. तसच त्यांना
दवत्, व्यापार आदि उद्ोग यांसारख्या क्षलेत्रांमध्यलेही आपली प्रदतभा
िाखवता आली पादहज.”
ले
ले
ं
कलकत्ा दवद्ापी्ठात आपल्या नतृत्वाखाली त्यानी अनक
ले
यु
ये
ं
ले
ू
महत्तवपि काय पार पािली. यामध्य ग्र्ालयाच्या सदवधा सधारि,
या
यु
ले
ले
ं
दवज्ान सर्ोधनाला प्रोत्साहन िलेि, ऐदतहादसक वास्तच्या अभ्यासाला
ू
ं
चालना िलेि आदि कृषी अभ्यासक्रम सयुरू करि यांचा समावलेर् होता.
ले
ले
त्यांनी क्रीिा, दर्क्षक प्रदर्क्षि आदि दवद्ार्जी कल्याि यांसारख्या
ले
ले
ां
ं
क्षत्रावरही दवर्ष लक्ष दिल. दवद्ार्यामध्य आपल्या दवद्ापी्ठाबदिल
ले
ले
अदभमानाची भावना दनमायाि होण्यासा्ठी त्यांनी 24 जानवारी रोजी
ले
दवद्ापी्ठाचा स्र्ापना दिवस साजरा करण्याची परंपरा सरू केली.
यु
ं
त्यानी गरुिव टागोर यांना दवद्ापी्ठासा्ठी एक गीत रचण्याची
ले
यु
ले
दवनंतीही केली. आत्मदवश्वास दनमायाि करण्याच उद्ोग ह एक र्क्क्तर्ाली साधन
ले
ं
ं
ले
ले
या भावनलेच आिखी एक उिाहरि त्याच्या उत्राधायात दिसून आलले आह, असले तले मानत असत. संपत्ी आदि मूल्यदनदमयातीचले महत्तव त्याना
ले
जव्हा त्यांनी भारतीय जनसंघ स्र्ापन करण्याचा दनियाय घलेतला. त्या खोलवर उमगल होत. त्यांनी िामोिर व्हहॅली कॉपवोरलेर्न, दसंद्ी खत
ले
ले
ले
वळी िलेर्ात काँग्स पक्षाच वचयास्व होत. त्यांना वाटल की िलेर्ाला कारखाना आदि एक मजबूत औद्ोदगक धोरि यांसारख महत्तवपूिया
ले
ले
ले
ले
ले
ले
एका अर्ा नव्या पयायायाची दनतांत गरज आह जो भारताच्या प्रगतीच ले उपक्रम सरू करून आधयुदनक औद्ोदगक भारताचा पाया घातला.
यु
समर्यान करलेल आदि आपल्या सास्कृदतक मळार्ीही जोिलला भारताच्या पारंपररक सामर्यायाकिे कधीही ियुलयाक्ष होिार नाही, ह ले
ं
ं
ले
यु
ले
ले
ले
ले
ले
राहील. किादचत हच लक्षात घऊन पक्षाच दनवििूक दचन्ह 'िीपक' िलेखील त्यांनी सयुदनक्श्चत केल. त हातमाग, कुटीरोद्ोग, कारागीर
ले
ले
या
ले
म्हिजच मातीचा दिवा अस दनविण्यात आल. एक एकटा दिवा आदि वस्त्रोद्ोगातील कामगारांच्या दहताच खंिले समर्क होत. ले
ले
ले
लहान वाटू र्कतो, पि त्याच्यामध्यले सभोवतालचा गिि अंधार िूर यलेर् मी माझा एक वैयक्क्तक अनयुभवही सांगू इक्च्छितो. आत्मदनभयार
यु
ले
यु
ले
करण्याची अद्भुत र्क्ती असत. जनसंघान आपल्या सदक्रय काळात भारताच्या सस्पष्ट िूरिृष्टीन िॉ. मखजजींनी अर्क पररश्रमान ले
ले
ले
ले
ले
ले
आदि त्यानंतरही नमके हच करून िाखवल. ले उभारलल्या दसंद्ी प्रकल्पाकिे सत्ाधाऱ््ययांनी अनक िर्के पूियापिले
ले
ले
ले
ले
ले
भारताच पदहल उद्ोग आदि परव्ठा मत्री म्हिूनही िॉ. ियुलयाक्ष केल होत. मला आनंि आह की आमच्या सरकारला त्याच ले
यु
ं
श्यामाप्रसाि मयुखजजी यांचा काययाकाळ अत्यत महत्तवपिया ्ठरला. पनरुज्ीवन करण्याच भाग्य लाभल. या काययाक्रमाला उपक्स्र्त
ू
ले
ं
ले
यु
ले
यु
दवर्ाल िूरिृष्टी असलल मत्सदिी म्हिून त्यांच स्मरि केलले जात. राहि हा माझ्या सावयाजदनक जीवनातील सवायात दवर्ष आदि
ले
ले
ले
ले
ले
ले
ले
ले
नव्यान स्वतंत्र झालल्या भारताच्या जनतमध्यले प्रदतष््ठा, संधी आदि अदवस्मरिीय क्षिांपैकी एक ्ठरला.
न््ययू इंडि्या समाचार // 1-15 ऑगस््ट 2026 7
